۱۳۹۱/۰۴/۲۰

سەفەر


جەمشید بەهرامی
"سەفەر"
بۆ یادی هەمیشە هاوڕێی خولیاکانم کاک فواد
جەمشید بەهرامی

سەفەرە سەفەر
سەفەری سەرەتای
ئەم سفرە پڕلە بەیازە
گەڕاننەوەم بە دووی هەنسکە تۆز گرتووە حەزینەکانم لە سەر دووندە باڵابەرزەکانی ئەم هەوارە، دەمفڕێنێ بەرەو مەکۆی یادەکانت.
ئەرێ، ئەرێ گاگۆڵکێم لە نێو لانکەی سروودەکانی تۆوە بوون بە گڕکان، بوون بە سیمای خۆڕاگری گەلەکەم...
ئەرێ رێ دەبڕم و رێ دەپێوم؛ لەو کاتەوە چاوم بڕییە بیرەوەریەکانی گەڵاکانی ئەم دەربەندە، هەورەکانی حیکایەتخوانی ئاسمانەکەم کڕنۆشیان بۆ شریخەی چەکەت دەبرد، هاتووم و سەفەرێکی نوێم لە بەرە، سەفەرێک لە کوێرە رێگاکانی بەرەو سەربەستی تا دەگاتە لووتکەکانی هزرت... (بۆ درێژەی بابەت لیرە کرتە بکە)

۱۳۹۱/۰۳/۱۶

پێوەندی نێوان شانۆ و سیاسەت



" پێوەندی نێوان شانۆ و سیاسەت بەردەوام روانگەی دژ بە یەکی لێکەوتووەتەوە "(بەشی دووهەم)
وتووێژی جەماڵ نەجاڕێ لەگەڵ جەمشید بەهرامی
ئاڵای ئازادی ژمارە 942 بەرواری 14/03/2012

۱۳۹۱/۰۳/۰۵

" شانۆ ئاسەواری مودێرنیتەیە"

" شانۆ ئاسەواری مودێرنیتەیە"
(بەشی یەکەم)
وتووێژی جەماڵ نەجاڕێ لەگەڵ جەمشید بەهرامی
ئاڵای ئازادی ژمارە 940 بەرواری 29/12/2012



۱۳۹۱/۰۲/۱۳

شانۆی کرێکاری لە جیهاندا


شانۆی کرێکاری لە جیهاندا  

و: جەمشید بەهرامی



شانۆی "کرێکاری"، یەکێک لە تەوەرە گرینگەکانی شانۆی جیهانی ئەم سەردەمەیە. هونەر شانۆییەکان-شانۆ- یەکێک لە چەمکەکانی کەلتوور و شارستانییە. و بە "ئاوێنە" و "چرا" وێنایان کردووە،ئاوێنەیەک لە بەرامبەر "هەبوون"دا:مرۆڤ و سروشت.
چرایەک کە مرۆڤ بە کەڵک وەرگرتن لەو، ناوەوە و دەرەوەی خۆی دەبینێت تاکوو و "خود" و "دیتران" بە باشی ببینێت و بناسێت. جگە لەوە شانۆ "هونەر"ێکە و خولقێنەری جوانییە. هەروەها کە "جان کەیتز"
(John Keats.1795-1821) شاعیری بریتانیایی پێداگری لە سەر ئەوە کردووە: "جوانی حەقیقەتە و حەقیقەتیش جوانییە..." و ئەمەیە ئەوەی کە دەبێت هەر مرۆڤێک بزانێت، تاکوو ببێت بە مرۆڤێکی تەواو.
شانۆ بۆ هەر تاک و گرووپێک، بۆ هەر ژن و پیاوێک، بۆ هەر مندال و لاوێک، دیاردەیەکی بە نرخە، و بەرهەمی هۆش و عەقڵ و زانست و روانگەیە. شانۆ وەڵامێکە بە ویستەکانی مرۆڤ بۆ رەوتی باشتر بوون و بەهرەمەندیە سۆزداری و هەستیەکان. هەروەها شانۆ وەڵامێکە بۆ گەڕانی مرۆڤ لە دووی جوانی...
جگە لە مانەش،شانۆ سەرگەرمکەرە و ئامرازێکە بۆ رابواردن و کات تێپەڕ کردن، و هەروەها ئاسایش و هێمن بوونەوەیە؛ شانۆ شایی بەخشی دەروونە... و هۆکارێکە بۆ دیداری دۆستان و رۆشتن بۆ نێو کۆمەڵەکەسێک، و لەگەڵ دیتراندا بینین: بینینی خود و دیتران.
بە لەبەرچاو گرتنی ئەم گرنگایەتیە قووڵ و بەربڵاوەی هونەری شانۆیە، کە هەموو تاکەکان و گرووپەکان و چینەکانی کۆمەڵگا ئاوڕ لە شانۆ دەدەنەوە و دەسەڵاتی ئەو وڵاتانەی کە بە کەلتوور و شارستانیەت گرنگایەتیان داوە و سەرنجیان پێ داوە، بووجەیەکی زۆریان بۆ پەرەپێدان و گەشەی ئەم هونەرە تەرخان کردووە. (بۆ درێژەی بابەت لێرە کرتە بکە)

۱۳۹۱/۰۱/۳۰

ئاکامی بێ ئاکامی!

ئاکامی بێ ئاکامی
لە پەراوێزی خولی نوێی کۆبوونەوەکانی گرووپی ٥+١ لەگەڵ کۆماری ئیسلامی
جەمشید بەهرامی

گرووپی ٥+١ بریتی لە وڵاتانی بریتانیا، فەڕانسە، چین، روسیە و ئاڵمان، تا ئێستە بۆ کێشەی دۆسیەی ناوەکی کۆماری ئیسلامی لە چەند خولدا لەگەڵ بەرپرسانی کۆماری ئیسلامی دانیشتنیان کردووە، کە ئاکامێکی ئەوتۆی لێنەکەوتوەتەوە.
دوای ١٥ مانگ لە ئەمجارە لە رۆژی شەممە ١٤ی ئاوریل(٢٠١٢) وتووێژەکان لە ئیستامبۆل دەستی پیکردەوە. دوا بە دوای کۆبوونەوەی ئەمجارە هەردوولا جەختیان لە سەر ئەوە کرد کە کۆبوونەوەکەی ئەمجارە دڵخۆشکەر بووە، هەر بۆیە شوێن و کاتی خولی نوێی کۆبوونەوەکان دیاریکراو و بڕیارە لە رۆژی چوارشەممە ٢٣ی مانگی مەی ئەمساڵ(٢٠١٢) لە بەغداد بەڕێوە بچێ.
دیارە گرووپی ٥+١ پێشتریش کۆمەڵێک داخوازی بووە و داوای کردووە کە دەبێت کۆماری ئیسلامی مل کەجی بڕیارە نێونەتەوەییەکان بێت، ئەمجارەش بە پێداگری لە سەر داخوازییەکانی پێشووی، گرووپی ٥+١ سەرەکی ترین داخوازییەکانی لە درێژەی کۆبوونەوەکان لەگەڵ کۆماری ئیسلامی بریتی بوو لەوەی کە کۆماری ئیسلامی دەبێت دەست بەجێ کۆتایی بە چالاکییە ناوەکییەکانی لە پێکهاتە ناوەکەیی "فەردۆ " کە لە نێو کێو و لە ژێر زەویدا دروستی کردووە، بهێنێت. هەروەها پیتاندنی ئۆرانیۆم رابگرێت. ئەمریکا تێدەکۆشێ کە ئیسراییل لە هەڵکوتانە سەر پێکهاتە ناوەکییەکانی کۆماری ئیسلامی پاشگەز بکاتەوە، چونکوو دەسەڵاتدارانی ئەمریکایی لەو بڕوایەدان کە هێشتا کاتیان لە بەردەست دایە کە لە رێگەی وتووێژ و دیپلۆماسیەوە کێشەی ناوەکی کۆماری ئیسلامی چارەسەر بکەن.(بۆ درێژەی بابەت لێرە کرتە بکە)

۱۳۹۰/۱۲/۲۸

فیمینیزم و فیلم (بەشی سێهەم - کۆتایی)

" فیمینیزم و فیلم  " 
بەشی سێهەم ( کۆتایی )نووسینی : سارا تۆرنهامو: جەمشید بەهرامی



هەر ئەوە بەسە کە بەرهەمهێنانی فیلمگەلێکی زۆر جیاواز وەک "ژنی جوان" و "تەلما و لۆییز" بە مەودای یەکساڵ لە بەر چاو بگرین،بۆ ئەوەی بزانین ئەو مەڵبەندە ئایدۆلۆژیکەی کە ئەم دوو فیلمە لەودا بڵاو دەبنەوە، مەڵبەندێکی ئاڵۆز و باس خولقێن و جیاوازە.
کریستیانن گۆڵد هیڵ دەڵێت دەتوانین رەت کردنەوەی ئەم ململانێ‌یە –لەنێو ماناکان، چوارچێوە باوەڕپێکراوەکان (سەرچاوە) یان هەڵوێستە ئایدۆلۆژیکیەکانی لایەنی بەرامبەر– لە نێو فیلمیشدا بدۆزینەوە.
ئەو لە سەر ئەو بڕوایە تێکڕای دەقە دڵخوازەکان بەس یەک روانگە بۆ بەردەنگ، نیشان نادەن.
لەوانەیە پیشاندانەوەکانی ئەوان ماناکانی خۆیان لە پێکهاتە ئایدۆلۆژیکی و دەقی‌یەکانەوە وەربگرێت – کە ئەم دەقانە لە نێو ئەواندایە– بەڵام ئەم پیشاندانەوانە دەگەڕێنەوە بۆ راستیە کۆمەڵایەتییەکان کە لەودا دەسەڵاتی سیاسی،کۆمەڵایەتی یان ئایدۆلۆژیکی خۆی ناسەپێنێت، بەڵکوو بەرەورووی کێشە و ناڕەزایەتی دەبێتەوە. تەنانەت ئەگەر ئەم روانگەیەش قەبووڵ بکەین دەتوانین وەک رەوانکۆڵانی سینەمایی لە سەر ئەو رایە بین کە ئێمە لە وێنەی بینەرانی فیلم لە رێگەی هاوشوناسی‌یە سینەماییەکانەوە تێگەیشتنمان لە شوناس پێک دەهێنین و سەقامگیری دەکەین، بەڵام لە هەمان کاتدا دەتوانین لەم رەوتەیشدا، بڕوامان بە هۆکارگەلێکی زۆرتر هەبێت.
ئەگەر دەق گۆشە نیگایەکی تاقانە نەدات بەدەستەوە (لەم روانگەیەوە دەرک بکرێت و ببێتە هۆی چێژ) دەکرێ بۆ خوێندنەوە نوێیەکان، بۆ بەرهەمهێنانی وردە شوناسەکان و شوناسە پچڕپچڕەکان، یان بۆ سیاسەتە فمینیستیەکانی خوێندنەوە، کەڵکی لێ وەربگیردرێت. (بۆ درێژەی بابەت لێرە کرتە بکە)

۱۳۹۰/۱۲/۱۲

راپۆرتەکەی ئەحمەد شەهید و بەرگرییەکانی کۆماری ئیسلامی

راپۆرتەکەی ئەحمەد شەهید و بەرگرییەکانی کۆماری ئیسلامی 
جەمشید بەهرامی

لە سەرەتای دەستپێکی دەسەڵاتی کۆماری ئیسلامیەوە، تا ساڵی 2001 ، ئەنجومەنی مافی مرۆڤی رێکخراوی نەتەوە یەکگرتووەکان، دوو نوێنەری تایبەتی بۆ کار و باری مافی مرۆڤ وەک رێپۆرتێری مافی مرۆڤ لە ئێران دەستنیشان کردووە.
لە مەودای نێوان ساڵەکانی 1986 تاکوو 1994، " گالیندۆ پۆل " ، و دواتر لە مەودای نێوان ساڵەکانی 1995 تاکوو 2001 " مۆریس کاپیتۆرن " وەک نوێنەری نەتەوە یەکگرتووەکان ئەو ئەرکەیان لە ئەستۆ گرتووە.
ئەحمەد شەهید سێهەمین نوێنەری ئەنجومەنی مافی مرۆڤی رێکخراوی نەتەوە یەکگرتووەکانە کە لە رێکەوتی 11ی ژوەنی 2011 وەک رێپۆرتێری مافی مرۆڤ لە ئێران دەستنیشان کراوە.
پێشتر بان کی مۆن، سکرتێری رێکخراوی نەتەوە یەکگرتووەکان، لە راپۆرتێکدا، نیگەرانی خۆی بۆ بارودۆخی مافی مرۆڤ لە ئێران دەربڕیبوو. بە وتەی بان کی مۆن، لە ساڵی 2005 ـەوە تا ئێستا سەرەڕای داخوازیی یەک لە دوای یەک و بەردەوامی رێکخراوی نەتەوە یەکگرتووەکان، پشکنەرانی نێونەتوەیی ئیزنی چوون بۆ ئێرانیان پێنەدراوە.
دوای دەستنیشان کردنی ئەحمەد شەهید لە لایەن رێکخراوی نەتەوە یەکگرتووەکانەوە، بۆ کار و باری مافی مرۆڤ،سەرەڕای داخوازی چەندین جارەی ئەو، کۆماری ئیسلامی قەد ئیزنی پێنەدا سەردانی ئێران بکات. 
(بۆ درێژەی بابەت لێرە کرتە بکە)

۱۳۹۰/۱۲/۰۱

فیمینیزم و فیلم(بەشی دووهەم)

فیمینیزم و فیلم
(بەشی دووهەم)
نووسینی : سارا تۆرنهام
و: جەمشید بەهرامی



کریستین مێتز بۆ نیشاندانی خەیاڵی بوونی سینەما، دەنووسێت هاتنی بینەران بۆ مەڵبەندی حەز و خولیاکان لە رێگای هاوشوناسی لەگەڵ روانینی بە هێزی کامێرادا روو دەدات : "لە سینەمادا ئەوە بەردەوام ئەویترێکە کە لە سەر پەردەی سینەمادایە. من لێرەم تاکوو بۆ ئەو بڕوانم؛ من هیچ رۆڵێکم لە پێشتهاتی وەرگیراودا(تێگەیشتن) نییە بە پێچەوانەوە بە تەواو مانا وەرگرم".
خوێندنەوەی مێتز لە "روانینی بە تەواو مانا وەرگر"ی بینەری فیلمەوە ب
ۆ ئەویتر، لەگەڵ رەخنەگرانی فمینیست‌دا هاوئاهەنگیەکی تایبەتی هەیە، بۆ وێنە خوێندنەوەیەک کە سیمۆن دۆبوار لە کتێبی "رەگەزی دووهەم"دا دەیخاتە روو؛ "تاک وەک ژن لە دایک نابێت، بەڵکوو لە پرۆسەیەکدا دەبێتە ژن" لێرەدا پێداگری لە سەر پێکهاتی کەلتووری ژن لە وێنەی ئەویترێک دەکات؛ هەر ئەم خوێندنەوەیە بووە بناخەدارێژەی بەشێکی زۆر لە روانگە فمنیستیەکان لە سەرەتای ٧٠کاندا.
بائۆدری و مێتز پێیان بینەری بەرباسیان بەس پیاو لەبەرچاو گرتبوو، بەڵام ئەم "پیاوانە سازی"یە وێڕایی و لێکنەدراو دەمایەوە. بەڵام مالۆی کاتێک لە تیوری دەروونشیکاری کەڵک وەردەگرێت، گرنگایەتیەکی تایبەت دەدات بە پرسی جیاوازی رەگەزی. ئەو لە نووسراوەکانیدا هەوڵدەدات روونی بکاتەوە "چۆن ناهۆشیاری کۆمەڵگای پیاوسالارانە فۆرمی فیلمی پێکهاتە بەندی کردووە". (بۆ درێژەی بابەت لێرە کرتە بکە)

۱۳۹۰/۱۱/۲۰

" ابراهیم یونسی " درگذشت



نویسندە و مترجم شهیر کورد " ابراهیم یونسی " درگذشت
ابراهیم یونسی کە بیش از 80 تالیف و ترجمە را در کارنامەی خود دارد، در سن 85 سالگی در تهران درگذشت، قرار است فردا جنازەی وی بە شهر بانە انتقال دادە شود و در بنا بە وصیت خودش در قبرستان " سلیمان بگ " بە خاک سپردە شود.
یونسی اثار از چارلز دیکنز، کریس کوچرا، جاناتان رندل و ... را بە فارسی ترجمە کردە بود. یادش گرامی و راهش پر رهرو باد.

وضعیت ۴ برادر زندانی سیاسی کُرد : دوحکم محاربه دو حکم زندان


وضعیت ۴ برادر زندانی سیاسی کُرد : دوحکم محاربه دو حکم زندانیک منبع محلی حقوق بشری به کمپین بین المللی حقوق بشر در ایران گفت که ۴ برادر کُرد که نزدیک به ۱۴ ماه پیش توسط نیروهای امنیتی در شهرهای بوکان و مهاباد بازداشت شده‌اند با احکام سنگینی مواجه شده اند. به گفته وی اخیرا دو نفر از آنها به اتهام محاربه به اعدام و دو نفر دیگر نیز به اتهام اقدام علیه امنیت ملی به ۵ سال حبس محکوم شده‌اند. مادر این ۴ زندانی سیاسی دو هفته پیش به دنبال صدور حکم اعدام برای دو تن از فرزندانشان فوت کرد.
این منبع محلی در خصوص بازداشت این ۴ برادر گفت : « نیروهای امنیتی در شهر مهاباد روز ۱۸ آذر ماه ۱۳۸۹ ساعت ۱۵:۳۰ با محاصره منزل یک شهروند کُرد به نام جعفر(سلطان) افشاری به این خانه یورش برده و درصدد بازداشت برادر وی به نام رزگار (حبیب) افشاری که پیشتر اعضای یکی از احزاب کُردی بوده، بر می‌آیند. نیروهای امنیتی که تمام کوچه‌های منتهی به این خانه را محاطره کرده بودند در جهت بازداشت این دو افراد اقدام به تیراندازی مستقیم به سوی این دو فرد می‌کنند. نهایتا این دو شهروند کُرد با همکاری مشترک نیروهای سپاه پاسداران و ادراه اطلاعات بازداشت و به یکی از بازداشتگاهای امنیتی شهر مهاباد منتقل می‌شوند.»
منبع: کمپین بین المللی حقوق بشر در ایران
( برای خواندن ادامەی مطلب اینجا کلیک کنید )

۱۳۹۰/۱۱/۱۹

شورای نظامی انقلاب سوریه اعلام موجودیت کرد


با اتهام ایران و حزب اللە به مشارکت در کشتار
شورای نظامی انقلاب سوریه اعلام موجودیت کرد.
شورای نظامی انقلاب سوریه، ایران و حزب الله لبنان را به دخالت مستقیم در کشتار کودکان و زنان سوریه متهم می کند.
شورای نظامی انقلاب سوریه در بیانه خود می گوید ایران تلاش دارد که از سوریه پایگاهی برای دفاع از منافع خود ایجاد کند.
سرلشکر مصطفی احمد الشیخ در باره ضرورت تاسیس شورای نظامی گفت:" همزمان با اعلام آمادگی کشورهای دوست و برادر برای حمایت از مردم سوریه و نیز جهت وفاداری به خون شهدای انقلاب سوریه که برای آزادی جان باختند، این شورا تاسیس شد."
تاسیس شورای نظامی انقلاب مردم سوریه، یک روز پس از دعوت کشورهای عربی و غربی برای کمک به مردم سوریه خارج از چارچوب شورای امنیت اعلام شد.  منبع: العربیە
 ( برای خواندن ادامەی مطلب اینجا کلیک کنید )

تائید حکم اعدام زانیار و لقمان مرادی در دیوان عالی رسما اعلام شد

خبرگزاری هرانا - حکم اعدام لقمان و زانیار مرادی دو زندانی سیاسی محبوس در زندان رجایی شهر کرج با اعلام در رسانه‌های حاکمیت به صورت رسمی تائید شد. بر اساس گزارش خبرگزاری مهر، دو عضو گروهک منحله کومله که با حمایت سرویس اطلاعاتی انگلیس پسر امام جمعه مریوان و دو تن از همراهان وی را ترور کرده بودند از سوی قضات شعبه ۱۴دیوان عالی کشور تایید شد.( برای خواندن ادامەی مطلب اینجا کلیک کنید )

۱۳۹۰/۱۱/۱۴

فیمینیزم و فیلم (بەشی یەکەم)

فیمینیزم و فیلم
(بەشی یەکەم)
نووسینی : سارا تۆرنهام
و: جەمشید بەهرامی

ژن لە فیلم‌دا دیمەنێکی ئیرۆتیکە و نەک نابێتە هۆی بەرەو پێش چوونی ڕەوتی گێڕاننەوە، بەڵکوو ئەو رەوتەش ئاڵۆز دەکات، بۆ بەربەرەکانێ لەگەڵ ئەو کێشەیە دەبێت چێژە سینەماییەکان بڕووخێنرێت.
دوو ساڵ دوای بڵاو بوونەوەی کتێبەکانی "سیاسەتی رەگەزی" بەرهەمی کیت ملیت، "دیالکتیکی سێکس" بەرهەمی شولامیت فایراستۆن، "نێرەمووکی مێیینە" بەرهەمی جێرمین گریەر، و گو
ڵچینی ئەدەبی "پێوەندی خوشکایەتی بەهێزە" بەرهەمی رابین مۆرگان؛ لە ساڵی ١٩٧٢دا یەکەمین ژمارەی گۆڤارێکی ئەمریکی لە ژێر ناوی "ژنان و فیلم" بڵاو بوویەوە کە خۆی بە بەشێک لە شەپۆلی دووهەمی فمینیزم دەزانی.
لە یەکەمین وتاری سەرنووسەردا ئاماژە بەمە کرابوو : "لەم گۆڤارەدا، ژنان لە وێنەی بەشێک لە بزووتنەوەی ژنان، لە سەرکوتی سیاسی، دەروونی، کۆمەلایەتی و ئابووری ژن بەئاگان.
خەبات لە هەموو هێڵە پێشەنگەکانی ئەم بزووتنەوەیەدا دەستی پێکردووە و ئێمەیش لە بواری دیمەنی ژن لە فیلم‌دا و رۆڵی ژن لە پیشەی فیلمسازی‌دا چالاکی دەکەین -چۆن دەچەوسێینەوە و چۆنیەتی ئاڵوگۆڕ هێنان بە سەر روانینی پڕ لە سوکایەتی و دژە ئەخلاقی چینی دەسەڵاتدار لە هەمبەر ژنان و کەسە سەرکوتبووەکانی دیکەدا-".
لە درێژەی وتارەکەدا ئاماژە دەکرێت کە: لە پیشەی فیلمسازیدا ژنان سەرکوت دەکرێن (سکرتێر، خزمەتکار، بەردەست)؛ لە رێگەی بە کار هێنانیان وەک بەستەبەندیگەلی وێنەیی سەرنج راکێش (ئۆبژەگەلی جنسی، قوربانی یان خوێنمژ) هەروەها لە نێو تیۆری فیلم‌دا لە لایەن رەخنەگرانەوە ژنان سەرکوت دەکرێن؛ کاتێک کە لە دەرهێنەرانێک لە وێنەی هیچکاک و سیرک بە هۆی ئاڵۆزی یان دۆخگەلێکی تێکەڵاو بە تانەوە یان بە هۆی فرەخوازی جگە لە ماکی سەرەتایی فیلمەکانیانەوە رێز دەگرن(کە زۆرجار دیمەنی ژنی خاکەسار یان گریان بەرجەستە دەکەنەوە). (بۆ درێژەی بابەت لێرە کرتە بکە)

۱۳۹۰/۱۱/۰۵

" جدایی نادر از سیمین " در دو بخش نامزد اسکار شد.


فیلم " جدایی نادر از سیمین " در دو بخش نامزد اسکار سال 2012 شد.
جدایی نادر از سیمین در بخش بهترین فیلم غیر انگلیسی زبان نامزد شد.
اصغر فرهادی کارگردان و نویسنده فیلم جدایی نادر از سیمین برای بهترین فیلمنامه اریژینال نامزد شد.