۱۳۹۱/۱۲/۱۲

"رۆژ و شەو"

"رۆژ و شەو"
بریژیت ژیرۆد
و: جەمشید بەهرامی
ئاماژە :
 بریژیت ژیرۆد
Brigitte Giraud لە ساڵی ١٩٦٠ لە ئەلجەزیرە لە دایک بووە، لە ئێستادا لە شاری لیۆنی فەڕانسا ژیان دەکات، دوای ئەزموون کردنی ئیش گەلی جۆراوجۆر وەک کتێب فرۆشی، رۆژنامەنووسی و وەرگێڕان، هەموو ژیانی بۆ نووسین تەرخان کردووە.
بریژیت ژیرۆد بەس یەک کۆمەڵە چیرۆکی لە ژێر ناوی " ئەوین زۆریش بە نرخ نییە " بڵاو کردوەتەوە، و چیرۆکی " رۆژ و شەو " یەکێکە لە چیرۆکەکانی ئەو کۆمەڵە چیرۆکە.
ژیرۆد بە هۆی نووسینی چیرۆکی رۆژ و شەو لە ساڵی ٢٠٠٧ براوەی خەڵاتی کنگۆر لە بەشی کورتە چیرۆکدا بوو. ژیرۆد پێش لەم کۆمەڵە چیرۆکە پێنج رۆمانی بڵاو کردبووەوە؛ ژووری دایک و باوک (١٩٩٧)، لە ئێستادا (٢٠٠١)، خێزاوی رەش (٢٠٠٤) و فێر دەبین (٢٠٠٥) و ساڵێکی سەیر (٢٠٠٩).
بریژیت ژیرۆد بە هۆی نووسینی رۆمانی " ساڵێکی سەیر " خەڵاتی ژان ژیۆنۆی پێ بەخشرا.
دونیای چیرۆکەکانی برێژیت ژیرۆد زۆر تایبەتە و زۆرتر جەخت لە سەر ژیانی رۆژانەی شارنشینی و جۆری پێوەندی نێوان مرۆڤەکان دەکات. لە روانگەی ئەودا، زمان پێوەندیەکی هێمایی هەیە کە مرۆڤەکان ونیان کردووە و لەم رووەوە ناتوانن کەڵکی لێ وەرگرن.
کەسایەتی چیرۆکەکانی ژیرۆد، لە دووپات بوونەوەی ژیانی رۆژانە بێزارن و پەنا دەبەنە یەکدی،تاکوو لە ژێر زەخت و گوشاری ژیان دەرباز بن، بەڵام ئەم هەوڵدانە بێ ئاکامە؛ کەسەیەتیەکانی ژیرۆد لە کۆتاییدا هەمیشە لە بەرامبەر دنیایەکدا کە بۆتە هۆی دیل بوونیان، تەنیا دەمێننەوە.
ئەوەی کە لە درێژەدا دەخوێننەوە چیرۆکی رۆژ و شەو بەرهەمی بریژیت ژیرۆدە.

"رۆژ و شەو"
لە لووتکەی ئالۆزییەکاندام، ئێستا زەمەنێکە کە سەرم لێشێواوە، چونکوو هەنووکە دوو دڵم، نازانم ماڵەکە بە جێ بهێڵم یان نە، تۆ ئەتەوێ کە من لە نێوان رەنگی ئۆخرایی١ و رەنگی زیخ یەکێکیان هەڵبژێرم.(بۆ درێژەی بابەت لێرە کرتە بکە)

۱۳۹۱/۱۱/۱۹

"ئاسمانە ناسکەکانم دوور مەڕۆن"

  جەمشید بەهرامی
Jamshid Bahrami

ئاسمانە ناسکەکانم دوور مەڕۆن
بۆ پەپوولەکانی کوردستان لە پاریس
!
جەمشید بەهرامی
بۆ سێ تێکۆشەری کورد بە ناوەکانی سەکینە جانسز، فیدان دۆغان و لەیلا سویلەمەز، کە له‌ رێکه‌وتى ٩ى مانگى یه‌کى ٢٠١٣ لە پاریس شەهید کران.
ئیمشەو تەنیا بێ جەستەی زەبوونم
دیسان سەرواز کەرد دڵەی پڕ هوونم١
لە باکوورە ئامێزتان بۆ خەونی مێژوویەک ئاوەڵا کرد، لە رۆژهەڵاتەوە خەونی د.قاسملووتان لەگەڵدا بوو و ئاوێتەتان دەکرد بە بۆنی خەونی کاک سدیقی کەمانگەر و مێژووی گەلێکی بەش مەینەتەوە؛ لە باشوورەوە لە ئامێزی خەونەکانی لەیلا قاسم‌دا وچانتان دەدا و لە رۆژئاواوە خەونی مەشعەل تەمۆتان دەکردە هەوێنی بیرتان.
میژووی تراژدیاکانی گەلتان ئەم دیو و ئەو دیو دەکرد، بینتان دەنا بە بینی رابردووەوە و هاواری چەندین ساڵەمانتان غار دەدا
...
خەونە زڕاوەکانی کیژۆڵە چاوگەشکانی ئەم دەڤەرەتان هەڵدەدایەوە، و دەتانپێچاند لە بوخچە و چارۆگەی هزرتانەوە...
سەد مەخابن باروبنەتان پێچایەوە و کۆچان...
رۆشتن،رۆشتن لە وێنەی پەپوولە باڵ رەنگینەکان، و سەرێکی وڵاتی مەلانتان دا...
بە پسکەیەک دێنەوە و لەگەڵ من و مۆمی سەر کورسیەکەم و جگەرەکەی هاوڕێم وچانێک دەدەن، زۆرتان پەلەیە:
شڵەژاون ئاڵۆزاون
زۆر خەمینن، نیگەرانن (بۆ درێژەی بابەت لێرە کرتە بکە)

۱۳۹۱/۱۱/۱۳

چەمکە سیاسییە بنەماییەکانی کوردستان

هیوا سەلیمی                              حسێن ئەحمەد بوور
Jamshid Bahrami
چەمکە سیاسییە بنەماییەکانی کوردستان 

بەشی یەک: بزووتنەوە و حیزب لە کوردستاندا
لە وتووێژ لەگەڵ بەڕێزان هیوا سەلیمی و حسێن ئەحمەدپوور
دیمانە: جەمشید بەهرامی
ئەم وتووێژە لە بەرواری٢٣/١٠/٢٠١٢ لە سایتەکاندا بڵاو بوەتەوە.
ئاماژە:
کۆمەڵێک چەمکی بنەمایی هەن کە تەنانەت بۆ هەندێ لە کاراکتەرە سیاسییەکانی پانتایی بزووتنەوەی کوردستان نامۆیە،یان لانیکەم هەر کەسەو خوێندنەوەیەکی خۆماڵی بۆ ئەو چەمکانە دەکات.
بزووتنەوە،حیزب و پێوەندی نێوان ئەو دوو چەمکە لە کوردستان‌دا؛ و هەروەها کۆمەڵێک پرسی بنەمایی دیکە هەن کە زۆر بە جیدی بوێرانە و زانستیانە ئاوڕێ لێ نەدراوەتەوە، و هەر ئەوە بوەتە هۆی ئەوەی کە شۆڕش بە گشتی لە کوردستاندا گرێدراوی ژێرخانێکی مەعریفی ئەوتۆ نەبێت.
ژێرخانی مەعریفی بزووتنەوە پێوەندی راستەوخۆی بە گەشە و بە ئاکام گەیشتنی ئامانجەکانی بزووتنەوەوە هەیە؛ لە نەبوون یان لاواز بوونی ئەو ژێرخانەدا، بۆشاییەکی زەبەلاح لە پێکهاتەی بزووتنەوەدا خۆدەنوێنێ، و راستەوخۆ دەبێتە هۆی خەسارێک لە بزووتنەو و هەر بەو پێیەش هێزەکانی بزووتنەوە و  پرسۆناژەکانی بەشداربووی بزووتنەوە زۆرترین خەساریان لێدەکەوێت.
لە لایەکی دیکەوە بێگومان بزووتنەوەی کوردی بە کاراکترە بەشداربووەکانیەوە تا ئێستا نەیتوانیوە سەردەمیانە ئاوڕ لە چەمکێک بە ناوی " رەخنە " بداتەوە، درووست کردنی توێكڵێکی خۆخولقێنەری پۆڵایین بە دەوری تاکەکان و هێزەکانی بەشدار بوو لە بزووتنەوەی کوردیدا، و نەرەخساندنی هەلێک لە بەرامبەر ئەویدی‌یەکی کورد‌دا!(نەک ئەویدی داگیرکەر) کە بتوانێت بە هاسانی رەخنە بگرێت و بەرامبەرەکەیشی بە دڵێکی فراوانەوە رەخنەی لێوەربگرێت، یەکێکی دیکە لەو خەسارانەیە.
بە دڵنیاییەوە رەخساندنی هەلێک بۆ دیالۆگ و کردنەوەی دەرگایەک بەڕووی رەخنەدا و سنگ‌فراوانی لە بەرامبەر رەخنەدا، بزووتنەوەی کوردی دەباتە قۆناغێکی دیکەوە و هەرەس بە هەورازە وشک و تاقەت پڕووکێنەکانی لێک تێنەگەیشتن دێنێت.
هەر بۆیە بە هەست کردن بەو پرسانە و هەوڵ بۆ دابین کردنی دیالۆگ و لێک تێگەیشتن،و هەروەها ئاوڕدانەوەیەکی زانستیانە لەو پرسانەی کە ئاماژەی پێکرا، کۆمەڵێک پرسیارم ئاراستە ی هەر کام لە بەڕێزان: چالاکی سیاسی و رۆژنامەنووس کاک هیوا سەلێمی و هەروەها چاودێری سیاسی و رۆژنامەنووس کاک حسێن ئەحمەد پوور،کرد.(بۆ خوێندنەوەی وتووێژەکە لێرە کرتە بکە)

۱۳۹۱/۱۰/۲۱

خانم فرشتە قاضی از مریوان تا ملایر بسی فاصلە است!!!!

خانم فرشتە قاضی از مریوان تا ملایر بسی فاصلە است!!!!
جەمشید بەهرامی

اشارە:این مطلب نقدی بە گزارش خانم فرشتە قاضی گزارش نویس روزآنلاین، دربارە اجرای حکم اعدام زانیار و لقمان مرادی بود کە بعد از دو ماه، گزارش مذکور در روز آنلاین تصحیح شد.خانم فرشتە قاضی گزارش نویس روزآنلاین در گزارشی دربارە اجرای حکم اعدام زانیار و لقمان مرادی، حال سهوا یا عمدا آنها را اهل ملایر می‌خواند. در کل گزارش خانم قاضی بە جای مریوان، ملایر نگاشتە شدە است؛جالب این است کە حتی شورای سردبیری روزآنلاین نیز بر این اشتباه چشم پوشیدە است و این گزارش را در در تاریخ ۱۹ دى ۱۳۹۱ منتشر کردەاست.
خانم قاضی آنقدر از قضیە پرت است کە امام جمعەی مریوان را نیز امام جمعە ملایر خطاب می‌کند.این گزارش نویس روزآنلاین دربارە موضوعی، گزارش تهیە کردەاست کە حتی موقعیت جغرافیایی موضوع مورد بحث برای خود ایشان هم مفهوم نیست.
جای بسی تاسف است کە خانم قاضی زحمت یک سرچ را بە خود ندادە است، تا از شهر زادگاه زانیار و لقمان و آگاه شود.
آنچە کە جای تامل است این است کە خانم قاضی از یک طرف از محتوی پروندە آگاه است و از طرفی دیگر ادعا می‌کند کە با خانوادە زانیار و لقمان و وکیل ایشان مکالمە تلفنی داشتە است، اما باز عمدا یا سهوا مریوان را ملایر می‌شنود و ملایر نیز می‌نگارد.
این گزارش نویس از زبان پدر زانیار و پدر لقمان نقل می‌کند :
"
از پدر زانیار و همین طور پدر لقمان می پرسم که آیا در این مدت با امام جمعه ملایر دیدار داشته اند؟ پدر زانیار می گوید: من که عراق زندگی میکنم و به دلیل مسائل سیاسی امکان بازگشت به ایران را ندارم اما پدر لقمان چند بار به همراه ریش سفیدان و افراد معتبر منطقه به دیدار امام جمعه ملایر رفته. خود امام جمعه ملایر هم میداند که بچه های ما قاتل قرزند او نیستند و اطلاعات برای سرپوش گذاشتن بر جنایتی که توسط عوامل خودشان صورت گرفته، دارد بچه های ما را قربانی میکند". (ادامە مطلب)

۱۳۹۱/۱۰/۱۷

شێعر و سینەما

شێعر و سینەما
Jamshid Bahrami
شێعر و سینەما 
لۆییس بونوێل
و:جەمشید بەهرامی

ئۆکتاڤیۆ پاز دەڵێت: "مرۆڤێکی یەخسیر و کۆت و بەند کراو،هەر ئەوەندە بەسە چاوەکانی بکاتەوە،تاکوو بتوانێت نادیارەکانی دنیا دەربخات". من بە راڤەیەک بۆ ئەو وتەیە،ئەمەش زیاد دەکەم: هەر ئەوەندە بەسە کە پێڵووی سپی پەردەی سینەما ئەو رووناکاییە تایبەتە هەڵگەڕێنێتەوە،تاکوو بتوانێت دنیا رزگار بکات و ئێمە بۆ زەمەنێک بتوانین بە هێمنی چاو بنووقێنین و بخەوین،چونکوو رووناکایی سینەماتۆ گرافیک١،بەتەواو مانا هەستیی و سێحراوییە و هیچ‌کام لە هونەرە نەریتییەکان ناتوانن ئاوەها ناهاوڕێژەییەکی گەورە بێننە ئاراوە کە سینەما و دەرهێنەرەکانی،ئەوە بە تواناییەکی پێویستەوە دەردەبڕن و پیشانی دەدەن. چونکوو سینەما بە شێوەیەکی راستەخۆ،هەبوون و گەوهەری سروشتی شتەکان،پیشانی بینەر دەدات و پێی دەناسێنێت.لەم روانگەیەوە،سینەما بە شێوازێکی تۆکمەیە و لانیکەم لە بێدەنگی و لە تاریکی‌دا دەتوانێت وەبیرهێنەرەوەی "ژینگەی سروشتی(فیزیکی) مرۆڤ" بێت و بەم هۆیەوە،بە لێهاتوویی و بە باشترین شێوە ئاوڕی لێدەداتەوە کە هیچ ئامێرێکی دربڕینی دیکە ناتوانێت بەو شیوەیە ئاوڕی لێبداتەوە.
بەڵام،سینەما باشتر لە هەر چشتێکی دیکەش دەتوانێت هۆکاری خەرەفاندن بێت. بەداخەوە،زۆربەی بەرهەمهێنەرە گەورەکانی چالاک لە بواری سینەماتۆگرافیک‌دا،وا دیارە کە راسپاردەیی‌یەکی جگە لەمەیان نییە: پەردەی پان و بەرینی سینەما،بێ بەش لە ئەخلاق و بە رۆشنبیری کراو،و ئەم رەوتە لەگەڵ هەموو ژانر سینەماییەکان ئاوێتە بووە.
لە راستی‌دا،سینەما بەتایبەتی بەستراوەتەوە بۆ شوێنگیری لە رۆمان یان شانۆ بە کەمترین جیاوازییەکانیەوە،کە لانیکەم ئەم شوێنگیرییە بۆ شیکردنەوە و شرۆڤەی دەرونناسانەی سینەما دەوڵەمەنەدە.
هەر بەم هۆیەوەیە کە سینەما،بە شێوازێکی تێروپڕی خەریکی دووپاتکردنەوەی چیرۆکەکانی سەدەی حەفدەیە کە بریتین لە چیرۆکگەلێکی ماندووکەر و دڵتەنگی خولقێن و هەر بەو شێوەیەش لە رۆمانەکانی ئەم سەردەمەیشدا درێژە دەدرێن. (بۆ درێژەی بابەت لێرە کرتە بکە).

۱۳۹۱/۰۹/۱۳

سینەما و سەرمایە


جەمشید بەهرامی
Jamshid Bahrami
سینەما و سەرمایە
و:جەمشید بەهرامی

ئاماژە:
ئەم وتارە بەشێکە لە تێزی رەخنەیی جاناتان بلێر (Jonathan Beller)  مامۆستای زانکۆی "دووک"(Duke) لە ژیر ناوی " سینەما،سەرمایەی سەدەی بییست".
بلێر لەم بابەتەدا بە لیکدانەوەی دوو چەمکی "بەرهەم‌هێنانی کاڵا" و "بەرهەم هێنانی دیمەن"؛ لە روانگەی پێکهاتە و کاریگەرییەوە،پێی وایە ئەو دوو چەمکە روویان لە یەک سۆنگەیە،و بە سەرنجدان بە جۆرێک لە کاری بەرهەمێنەری،نرخ (و لە کۆتاییدا سەرمایە) لەگەڵ خودی کاردا (کاری دواهاتوو بە سەرمایە) هەڵدەسەنگێنێت و هەر دوو چەمکەکە لە ژێر تیشکی لێکدانەوەکانی کلاسیک و مودێرنی ئابووری سیاسی‌دا دادەنێت.
چۆنیەتی سینەمایی:
چۆنیەتی سینەمایی بەرهەمهێنان،دەرفەت و ناوێکی بۆ چۆنیەتی زۆتری بەرهەمهێنان،بە درێزایی سەردەمە مێژووییەکان پێکهێناوە کە لە سەرەتاکانی سەدەی پێشوودا دەستی پێکردوە و هەنووکە لە کۆتایی خۆی نزیک بوەتەوە. بە درێژایی ئەم سەردەمە،سیستەمی سەرمایەداری و دەسەڵاتدارەکانی سەرمایەداری زۆرتر لە جاران لە وێنەی فیلم،دەستیان دایە رێکخستنێکی جیهانی: جیهانێک کە لە راستیدا،لەودا بەرهەمهێنانی کاڵا جۆرێک لە مۆنتاژ بوو. هەروەها کە کاسێتی فیلم بە رێگایەکی تایبەتدا دەڕوات و لە کۆتاییدا بە بەرهەمهێنانی "وێنەیی فیلم" کۆتایی پێدێت،سەرمایەش هەروەها لە رێگای تایبەتی خۆیەوە گوزەر دەکات تاکوو "کاڵا" بەرهەم بهێنێت. هەروەها کە لە مۆنتاژی فیلم‌دا روو دەدات،سەرمایە لە کاتی تیپەڕبوون لە نێو هۆکارە دیاریکراوەکان لە بەرهەمهێنانی کاڵادا، بەکردەوە تۆمار دەبێت. لە ئەمڕۆکەدا،بە یەکگریی و تێکهەڵکێشانی پیشەکانی دیمەن‌سازی و دیمەنەکانی دیکەی بەرهەمهێنانی کاڵا (بۆ وێنە لە کاتێکدا کە دیمەن؛ لە پیشەکانی سەر بە راگەیاندن و بانگەشەدا، بە شێوەیەکی تەواو مانا وەک کاڵایەک خۆ دەنوێنێ) ئێمە بۆ بینینی چالاکی جیهانی چۆنیەتی سینەمایی لە بەرهەمهێنانی ئابووریدا لە چاو هەر کاتێکی دیکەوە لە پێگەیەکی باشتر داین و دەتوانین پەیدۆزی بۆ بەشێک لە شوێنهاتەکانی بکەین. (بۆ درێژەی بابەت لێرە کرتە بکە)

۱۳۹۱/۰۹/۱۲

کۆمەڵە و دیموکرات بەرەو بەرەیەکی کوردستانی


کۆمەڵە و دیموکرات بەرەو بەرەیەکی کوردستانی

دیمانە:جەمشید بەهرامی

(ئەم وتووێژە لە بەرواری ١٠/١٠/٢٠١٢ لە ئاسۆی رۆژهەڵاتدا بڵاو بوەتەوە)
ئاماژە:
بڵاو بوونەوەی رێکەوتنامەی حیزبی دیموکراتی کوردستانی ئێران و کۆمەڵەی شۆڕشگێڕی زەحمەکتێشانی کوردستانی ئیران،کۆمەڵێک لێکدانەوە و بەرپەرچدانەوەی لێکەوتەوە؛ پان ئێرانیستەکان تەنانەت بە راشکاوانە ئەوەیان راگەیاند ئەگەر کورد پێداگری لە مافەکانی خۆی بکات و مەترسییەک بێت بۆ جوغرافیای سیاسی ئێستای ئیران! تەنانەت ئەڕۆنەوە بۆ باوەشی کۆماری ئیسلامی و دەستی خامنەیی ماچ دەکەن، بەشێکی دیکە لە گرووپە ئۆپۆزیسیۆنەکانی ئێرانیش ئەم رێککەوتنامەیان وەک زەنگی مەترسیەک بۆ داهاتووی ئێرانی یەکپارچە! ناوزەد کرد و لە سەر ئەو بڕوایە بوون کە دەبێ هەر لە سەرەتاوە ئەم دەنگە بخنکێندری.
دوای ئەو هەڵوێستانە، بەشێکی زۆر لە چالاکانی سیاسی و رۆژنامەنووسان و هەروەها کەسایەتییەکانی کوردستان، لە هەمبەر ئەو هەڵوێست و هێرشانەی بەرەی پان ئێرانیست و نەیاری کورددا وەستانەوە، و تەنانەت بە واژۆ کردنی بەیانییەیەک پێداگریان لە مافە رەواکانی گەلی کورد کردەوە و هەروەها ئەو گەڵاڵەیەشیان خستە بەردەم حیزبەکانی واژۆ کردی ئەو رێکەوتنامەیە و هەروەها حیزبەکانی دیکە، کە؛ " مافی چارەی خۆنووسین " بکەن بە دروشمی سەرەکی خۆیان.
لە نێو واژۆکەرانی ئەو بەیانیەدا جگە لە کەسانی سەربەخۆ، تەنانەت ئەندامی کۆمیتەی ناوەندی حیزبەکانی دیکەی رۆژهەڵاتی کوردستانی تێدا دەبینرا، کە ئەمە خۆی لە خۆیدا دڵخۆشکەر بوو، و دەتوانێ مزگێنی بەخشی هاوهەڵوێستی هێزە کوردستانییەکان لە داهاتوودا بێت.(بۆ درێژەی بابەت لێرە کرتە بکە)

۱۳۹۱/۰۹/۰۶

خوێندنەوەیەکی پەیدۆزانە بۆ گرۆتێسک

گرۆتێسک
Jamshid Bahrami
http://denglog.blogspot.de
خوێندنەوەیەکی پەیدۆزانە بۆ گرۆتێسک
و:جەمشید بەهرامی
 
 لە سەدەی نۆزدەی زایینی‌دا، کەسانێک لە وێنەی هێگل، هۆگۆ، ئادینگتۆن و جان راسکین لە "گرۆتێسک لە هونەر و ئەدەبیاتدا "وەک تەوەرێکی رەخنەیی کەڵکیان وەرگرت.ئەوان کە شەیدای تایبەتمەندی (لە رواڵەتدا سەیر)،پێناسە و پارامێتری ئەو تەوەرە بوون، لە گرنگایەتی فەیلەسووفانەی کۆمەڵایەتی و رەخنەیی ئەو چەمکە بە ئاگا بوون و سەرەتاییترین هەوڵەکانیان بۆ شرۆڤە و شیکردنەوەی گرۆتێسک خستە گەڕ.
لە قۆناغەکانی دیکەی سەدەی نۆزدەدا، تیۆریسیەنەکانی ئەدەبی دیکە،جارێکی‌تر بە ئامانجێکی هاوبەش لە بابەت شیکردنەوەی مانا و ئامانجی گرۆتێسکدا؛لە وێنەی رێسایەکی کەلتووری هونەری، دیسان سەرنجیان خستە سەر ئەو چەمکە.
وڵفگانگ کایزێر لە کاتێکدا خوێندنەوەکانی خۆی لە مەڕ ئەم بابەتە لە کتێبی "گرۆتێسک لە هونەر و ئەدەبیاتدا" دەست پێکرد کە پرس و گرفت و کۆسپەکانی ئەو تەوەرەی، لە بازنەی خوێندنەوەکانی خۆی سەبارەت بە گرۆتسک دانابوو. دەتوانین گرۆتێسک بە هونەرێک بشوبهێنین کە بەشێکی تەوەر،دیمانە و پێکهاتەی دەرەکییە و بەشەکەی دیکەی هاوکات و بە پێچەوانەوە،چییەتی چەمکی بەرباس و لایەنی کۆمەڵایەتی چەمکی بەرباس لەگەڵ جیهانی تاکەکەسیدایە کە ئێمە بەشێک لەو جیهانە پێکدەهێنین.
دیمەنەکانی گرۆتێسک زۆرتر نیشانەی ناهۆگری،زێدەڕۆیی و ئایین و بڕوایەک تێکەڵاو بە پارچەگەلی ناتەبایە کە بۆ ئێمە لە وێنەی جیهانێکی هەڵەوگەڕاو و ناگونجاو دەبینرێت.
ئێمە(بەردەنگ)لە رووبەڕووبوونەوە لەگەڵ گرۆتێسکدا،بەتەواو مانا لە بەامبەریدا چۆک دادەدەر،حەپەساو و بێ دەسەڵاتین وئەم هەستانە روومان تێدەکەن؛ بووینەتە ئامرازێک بۆ گەمە و گەپچاڕ،گاڵتەمان لەگەڵ دکەن،لە تاقی کردنەوەیەکداین.
گرۆتێسک،وەبیرهێنەرەوەی کۆمەڵێک هەستە،وەک هەستی دڵتەنگ بوون، ترس، ڕق، شایی، سەرقاڵ بوون،دڵەڕاوکێ و دڵەتەپێ‌؛کە بە هۆی هێزی وەبیرهێنانەوەی لە رواڵەتدا وەک پێکهاتەیەکی هەڵکەوتە و ناتەبا دێتە بەرچاو.گرۆتێسک پێوەندی هەم بەم دنیاوە هەیە و هەم بە دنیایەکی دیکەوە و بریتیە لە بانگهێشت کردنێک بۆ دژکردەوەکانی ناتەبا.
سێبەری ترس  باڵی بە سەر گشت پانتایی جێ بڕوانەبوونی گرۆتێسکدا کێشاوە.و ئەمە بەشێکی جیانەبوونەوە لە شرۆڤەی بێ کۆتایی مرۆڤە بۆ دەست راگەیشتن بە هەست و هەرا و زیچ. گرۆتێسک دەبێت دێوزمەیەک بخولقێنێت تاکوو پەیجۆری خۆی بێت و بەم پێیە بە هەرای بەرهەمهاتوو لە خۆفەوە، خۆی دڵنیا دەکاتەوە کە من هەم(بوونم هەیە). (بۆ درێژەی بابەت لێرە کرتە بکە)

۱۳۹۱/۰۸/۲۸

حەوتەمین ساڵیادی کۆچی ئەردەشیری خۆشەویستم!

ئەردەشیر بەهرامی




ئەردەشیری ئازیزم؛ لەم مەنفایەدا لە هەموو کاتێک زیاتر غەریبیت دەکەم،بیرت هەژێنەری کۆڵانەی تۆزگرتوەکانی خولیاکانمە.
حەوت ساڵ بە سەر کۆچە ناوادەکەتدا تێدەپەڕێ و ئەمێستاکەش حەیرانی حەزەکانتم...
..::جەمشید::..

۱۳۹۱/۰۸/۰۴

رشد هنر تئاتر خیابانی در کردستان


تئاتر خیابانی "توهم تک بعدی"
نویسندە و کاگردان: جمشید بهرامی
رشد هنر تئاتر خیابانی در کردستان  
مصاحبه‌گر: مسعود فتحی

جمشید بهرامی: بدون شک اگر مردم کردستان با شور و شوق و آغوش باز از فستیوال تئاتر خیابانی استقبال نمی‌کردند
طی چند سال گذشته‌ این فستیوال به‌ صورت دائم در کردستان برگزار نمی‌شد
در رابطه‌ با این جشنواره‌ی تئاتر خیابانی و رشد هنر تئاتر خیابانی در کردستان، روزنامه‌ی «کوردستان» مصاحبه‌ای با جمشید بهرامی انجام داده‌ است که‌ توجه‌ شما را به‌ خواندن آن جلب می‌کنیم.
اشاره‌‌:
جمشید بهرامی متولد 1981 شهرستان مریوان است، او تحصیلات خود را در مقطع کارشناسی تئاتر در دانشگاه‌ تبریز به‌ پایان رسانیده‌ و در شهر مریوان به‌ عنوان معلم هنر مشغول به‌ تدریس بوده‌ است. بهرامی در چندین فستیوال تئاتر حضور داشته‌ و جوایز متعددی در این راستا کسب نموده‌ است. به‌ علت فعالیت‌های فرهنگی و هنری از تحصیل در مقطع کارشناسی ارشد محروم شده‌ و در نهایت مجبور به‌ ترک ایران شده‌ است او در نهایت مدتی مقیم اقلیم کردستان بوده‌ و در حال حاضر در کشور آلمان به‌ سر می‌برد.
س: تاریخچه‌ی تئاتر خیابانی در کردستان به‌ چه‌ زمانی برمی‌گردد؟ اوج این فعالیت هنری در چه‌ سالهایی بوده‌؟ همچنین وضعیت تئاتر خیابانی در ایران و کردستان را در حال حاضر چگونه‌ ارزیابی می‌کنید؟
جبدون شک تئاتر خیابانی در شرق کردستان زودتر از سایر نقاط کردستان اجرا می‌شده‌ است اما این امر را نباید نادیده‌ گرفت که‌ وضعیت تئاتر خیابانی در شمال کردستان (کردستان ترکیه‌) متفاوت‌تر از سایر بخشهای کردستان است.
هر چند تئاتر خیابانی در جهان دارای تاریخچه‌ای طولانی است و قدمت آن به‌ سده‌های هفده‌ و هجده‌ میلادی و آغاز کمدی دیلارته‌ در ایتالیا برمی‌گردد و در سده‌ی 21 به‌ اوج خود می‌رسد اما در خاورمیانه‌ و کردستان به‌ عنوان نوع تازه‌ای از تئاتر شناخته‌ می‌شود.(بۆ درێژەی بابەت لێرە کرتە بکە)

۱۳۹۱/۰۷/۱۸

هه‌ڵوێسته‌یه‌ک بۆ سه‌ر شانۆی سه‌ر شه‌قام له‌ کوردستان


جەمشید بەهرامی - مەسعوود فەتحی
هه‌ڵوێسته‌یه‌ک بۆ سه‌ر شانۆی سه‌ر شه‌قام له‌ کوردستان
سازدانی دیمانە: مه‌سعود فه‌تحی

ئاماژه‌: سه‌باره‌ت به فستیڤالی نێونه‌ته‌وه‌یی شانۆی سه‌ر شه‌قام و به‌ گشتی هونه‌ری شانۆ و شانۆگه‌ری له‌ کوردستان وتووێژێکمان له‌ گه‌ڵ به‌ڕێز جه‌مشید به‌هرامی شاره‌زای بواری شانۆ سازداوه‌ که‌ سه‌رنجی خوێنه‌رانی بۆ راده‌کێشین.

پ: مێژووی شانۆی سه‌رشه‌قام له‌ کوردستان بۆ چ ساڵگه‌لێک ده‌گه‌ڕێته‌وه‌؟ پرشنگدارترین ساڵه‌کانی ئه‌و چالاکیه‌ هونه‌ریه‌ چ ساڵانێک بوون؟هه‌روه‌ها ئێوه‌ شانۆی سه‌رشه‌قام له‌ ئێران به‌ گستی و له‌ کوردستان به‌ تایبه‌تی، هه‌م له‌بواری که‌یفی و هه‌م له‌ بواری رێژه‌ یان که‌میه‌ت له‌ چ ئاستیكدا ده‌بینن ؟
و: بێگومان رۆژهەڵاتی کوردستان زووتر لە پارچەکانی دیکەی کوردستان ئاوڕی لە شانۆی سەرشەقام داوه‌ته‌وه‌. هەڵبەت دۆخی شانۆ لە باکوور کوردستان تا رادەیەک جیاوازترە.
هەرچەند شانۆی سەرشەقام لە جیهاندا مێژوویەکی لێکنەپچڕاوی هەیە و دەستپێکەکەی دەگەڕێتەوە بۆ سەدەکانی حەڤەده‌ی و هەژدە لە کاتی سەرهەڵدانی کۆمێدیای دیلارتە لە ئیتالیا، کە لە سەدەی بیست و یەکدا بە لووتکە دەگات، بەڵام لە رۆژهەڵاتی ناوەڕاست بە گشتی و لە کوردستانیشدا بە تایبەتی وەک جۆرێکی شانۆیی نوێ پێناسە دەکرێ.
هەروەها کە ئاماژەم کرد لە کوردستاندا، رۆژهەڵاتی کوردستان دەستپێشخەر بووە لە شانۆی سەرشەقامدا، ئەوەش دەگەڕێتەوە بۆ ئاڵ و گۆڕە شانۆییەکانی شانۆکارانی کورد لەگەڵ شانۆکارانی نەتەوەکانی دیکە لە ئێران و ناوەندی ئێراندا. (بۆ درێژەی بابەت لێرە کرتە بکە)

۱۳۹۱/۰۷/۱۱

ئاوڕدانەوەیەک لە شانۆی سەرشەقام


جەمشید بەهرامی
شانۆی سەر شەقامی یۆتۆ پیا
ئاوڕدانەوەیەک لە شانۆی سەرشەقام
جەمشید بەهرامی

دنیا تیاتڕۆیە مەوەستە تیا بڕۆ
کێ مایەوە کە نەبووبێ تیا تڕۆ(مەحوی)
شانۆ قەدەغە بکەن چونکوو گەندەڵییەکانی پۆلیس(واتە دەسەڵات) لە قاو دەدات.(ئەفلاتوون)
ئاماژە:
حەوتەمین فستیڤاڵی نێونەتەوەیی شانۆی سەرشەقامی مەریوان ، لە  ٢٨ی سپتامبرەوە تاکوو ٢ی ئۆکتۆبری ٢٠١٢ لە شاری مەریوان لە رۆژهەڵاتی کوردستان بە رێوە چوو.
لە لایەکەوە زۆر خۆشحاڵم بە تۆمار کردنی ئەو فستیڤاڵە گەورەیە لە لایەن هونەرمەندانی کوردستانەوە و هەر لێرەوە دەستی یەکە بە یەکەیان دەگوشم، لە لایەکی دیکەوە, ئەوەی کە دوو ساڵە لە فستیڤاڵی نێونەتەوەیی شانۆی سەرشەقامی مەریوان دوورم دەردێکی گرانە. هەر بە هۆی ئەو هەستە نۆستالۆژیکە بڕیارم دابوو کە بە هیچ شێوەیەک لە سەر فستیڤاڵی شانۆی سەرشەقامی مەریوان نەدوێم، بەڵام لەم رۆژانەدا ئەوەندە کەسانی ناشارەزا و ناپڕۆفشناڵم بینی کە بوونەتە لێکۆڵەری شانۆ ناچار بووم کە ئاوڕێک لە شانۆی سەرشەقام و فستیڤاڵەکەی مەریوان بدەمەوە.
لەو بابەتەدا هەڵم‌داوە کە زۆر خۆم لە قەری باسی پرۆفشناڵی لەو چەشنە نەدەم کە بابەتەکە ببێتە بابەتێکی تایبەت و بەس شانۆکاری ئاکادمیک لێی تێ بگات، و لە لایەکی دیکەشەوە هەوڵم داوە بە زمانێکی زۆر سادە کۆمەڵێک تەوەری گرنگ لێک بدەمەوە، هیوادارم ئەمە هەوڵێک بێت بۆ خوێندنەوەی زیاتر بۆ ئەو پرسە هونەرییە.
بۆ لێکدانەوەی گونجاو بۆ ئەو پرسە، پێویستە خوێندنەوەی تایبەتمان بۆ شانۆی سەرشەقام بێت، بەڵام بەداخەوە ژێدەرە زانستییەکانی تایبەت بە شانۆی سەرشەقام لە زمانی کوردی و تەنانەت زمانی فارسی و عەربی و تورکیشدا زۆر کەمن، هەر ئەوە بوەتە سەرلێشێواوی هونەرمەندی کورد( لە جۆری کارکردن و لێکدانەوەی تایبەت بۆ شانۆی سەرشەقام).(بۆ درێژەی بابەت لێرە کرتە بکە)

۱۳۹۱/۰۷/۰۷

خۆر و بەرەی گەمژەکان

خۆر بەرەی گەمژەکان
Jamshid Bahrami
خۆر و بەرەی گەمژەکان
جەمشید بەهرامی
ئاماژە:
چاوبەستراوەکان،چاوبەستێنراوەکان یان چاوبەندلێدان؛ نێوی بەرهەمێکی کاریکاتۆریی،هونەرمەند هادی حەیدەرییە کە لە رۆژنامەی شەرق‌دا بلاو بوویەوە، لەو بەرهەمەدا کەسانێک دەبینرێت کە لە کاتی هەڵاتنی خۆردا؛ یەک لە دوای یەک وەستاون و خەریکن چاوبەند لە چاوی یەکتر دەدەن.
هەر وەها کە لە تۆڕە کۆمەڵایەتیەکاندا رەنگی دایەوە، دوابەدوای بڵاو کردنەوەی ئەو کاریکاتۆرە لە رۆژنامەی شەرق‌دا کۆمەڵێک بەرپەرچدانەوە بەروڕووی رۆژنامەکە و کاریکاتۆریستەکە بوویەوە.
مەحافزەکارانی کۆمای ئیسلامی و لە سەرووی هەموویانەوە سوپای پاسداران لە رێگای تۆڕە کۆمەڵایەتییەکانی خۆیەوە لە وێنەی " جوان آنلاین " هێرشی کردە سەر ئەو رۆژنامەیە و ئەو کاریکاتۆریستە، و لە لایەکی دیکەوە کۆمەڵێک لە نوێنەرانی مەجلیسی شۆرای ئیسلامی سەر بە بەرەی موحافزەکاران دەستیان دایە هەڵمەتی واژۆ کۆردنەوە دژ بە رۆژنامەی شەرق و ئەو بەرهەمە هونەرییە.
رەخنەی بەرەی موحافزەکارەکان و سوپاسی پاسدارن پشتی بەوە بەستبوو کە گوایە ئەو بەرهەمە ئاماژەیەکی گاڵتەجاڕییە بە شەڕڤانانی سەردەمی شەڕی ئێران و عێراق، کە لەو سەردەمەدا پەڕۆیەکیان لە سەر تەوێڵیان دەبەست کە بە دروشمی " یا حسین " و درووشمگەلی لەو چەشنە رازێندرابوونەوە.
کۆمەڵێک لە کاریکاتۆریستە ناسراوەکانی ئێرانی لە وێنەی جەماڵ رەحمەتی، بوزرگمێهر حسەین‌پوور؛ لە پشتگیری نامەیەکدا پشتگیری خۆیان لە هادی حەیدەری دەربڕیوە. ئەو کاریکاتۆریستانە لە پشتگیری نامەکەدا ئاماژەیان بەوە کردووە کە؛ هیچ چەشنە هێمایەکی شەڕڤانەکانی سەردەمی شەڕ،لەو کاریکاتۆرەدا بەدی ناکرێت. 
هادی حەیدەری بۆ خۆی لە یاداشتێکدا بە هێنانە گۆڕی مەبەستی خۆی باس لەوە دەکات کە ئامانجی ئەو کاریکاتۆرە پێشاندانی " نەفامی "یە و هیچ ئامانجێکی دیکەی نەبووە، ئەو کاریکاتۆریستە لە درێژەدا دەڵێت؛ ئەو بەرهەمە کەسانێک پیشان دەدات کە لە رۆژی رووناکدا خەریکن چاوی یەکتر دەبەستن تاکوو رووناکایی خۆرەتاو نەبینن. هێرشی بەرەی دەسەڵاتی کۆماری ئیسلامی بۆ سەر رۆژنامەی شەرق، لە ئاکامدا بووە هۆی داخرانی رۆژنامەی شەرق و دەست بە سەرکرانی بەرپرسی رۆژنامەکە و بانگهێشت کردنی هونەرمەند هادی حەیدری بۆ دادگا.
خوێندنەوە :
بێ گومان بەرهەمی هونەری رەنگدانەوەی ژیانی هونەرمەندە؛ ئەو کۆمەڵگایەی کە هونەرمەند ژیانی تێدا دەکات هەر هەمان کۆمەڵگایە کە خەڵکانی دیکە تێیدا دەژین، بەڵام هونەرمەند وەک چاوی تیژی بینی کۆمەڵگاکەی، لە رێگای هونەرەکەیەوە دیتران لە راستییەکان بە ئاگا دێنێتەوە.(بۆ درێژەی بابەت لیرە کرتە بکە)

۱۳۹۱/۰۷/۰۲

" ساڵی نوێی خوێندن پیرۆز "

" ساڵی نوێی خوێندن پیرۆز "
جەمشید بەهرامی

دووساڵە کە لە منداڵە چاوگەشەکانی قوتابخانە بە دوورم، بەو پێیەی کە بەشی هەر زۆری تەمەنم لە قوتابخانەدا بردوەتە سەر، زۆر ئاستەمە دوور کەوتنەوە لە قوتابخانە، 19ساڵ وەک قوتابی و خوێندکار لە قوتابخانە و زانکۆ ، هاوکات لەگەڵ زانکۆیشدا وەک وانەبێژ لە قوتابخانە.
کاتێک بیر لە سەردەمی قوتابی بوونی خۆم دەکەمەوە، ئەو سەردەمەم وەبیر دێتەوە کە تەنانەت یەک وشە بە زمانی دایکیش لە پەرتووکەکانماندا بەدی نەدەکرا، و نە هیچ شوێنێکی ئاوەهاش بوونی هەبوو کە خوێندن و نووسین بە زمانی دایکیمانی تێدا فێر بین.
قوتابخانەکانی کوردستان بۆ زۆرێک لە لاوانی بە هەستی کوردستان شوێنی چەکەرە کردنی بیری نەتەوەیی و لانکەی بەرخۆدان و بەگژداچوونەوە بوو لەگەڵ دەسەڵاتی داسەپاو بە سەر کوردستاندا. هەر لەو قوتابخانانەدا بوو کە لەو خولیا منداڵانەی خۆماندا دەمانزانی بە فێری بوونی زمانی دایکی و هەوڵ‌دان بەرەو پەروەردەی درووست،و بڕینی یەک لە دوای یەکی پلەکانی زانست، دەرگای داخراوی کۆماری ئیسلامی‌ بەرەو داڕمان دەبەین.
لە سەردەمی ناوەندیدا گۆڤاری سروە وەک تەنیا ژێدەری فێربوون لە نێو قوتابییەکاندا دەست بە دەست دەگەڕا، دواتر لە سەردەمی دواناوەندیدا خوێندنەوە و لە بەر کردنی شێعری شاعیرانی کلاسیک وەک هێمن ،قانع ، نالی و مەحوی و... لە نێو قوتابییەکاندا وەک خالێکی بە هێزی قوتابیان چاوی لێدەکرا. (بۆ درێژەی بابەت لێرە کرتە بکە)

۱۳۹۱/۰۶/۲۷

بە کسانی کە هنوز در بند حجاریان و سروش اند!

بە کسانی کە هنوز در بند حجاریان و سروش اند!
جمشید بهرامی

بعد از منتشر شدن توافقنامە حزب کوملە کردستان ایران با حزب دمکرات کردستان ایران، موجی از واکنشهای متفاوت را از سوی شخصیتها و احزاب دیگر شاهد بودیم، اگر تنها دستاورد این توافقنامە گشودن بابی در راستای مطرح کردن دوبارەی مقولەهایی همچون ایرانی بودن و تمامیت اضی و... باشد، بی شک می توان گفت زمینەی این فراهم شدەاست کە احزاب کرد در ایران این بحث را بە آیندە موکول نکنند و با اتکا بە حق تعیین سرنوشت، تلکیف خود را با این مقولە مشخص کنند. اگر پان ایرانیستهایی همچون علی افشاری و دیگران کە از موضع پان ایرانیستی مسائل را تحلیل می کنند و حتی بکار بردن ملت را در مورد کرد جایز نمی داند، هیچ گلەای نیست چونکە همانا اینچنین شخصیتهایی ،هنوز رویای دیکتاتوری پارس را در سر می پرورانند، و هنوز مشکل ملت کرد را در مشکلات استانی می بینند و خود را بە اغمایی خود ساختە پرتاب کردەاند و بر واقعیتها و ستمهایی کە بر ملت کرد در طول سالیان متمادی روا داشتە شدە است چشم می بنند. (بۆ درێژەی بابەت لێرە کرتە بکە)